Ο Εφραίν Ρίος Μοντ, ο πρώην δικτάτορας της Γουατεμάλας που χαρακτηριζόταν ο ιθύνων νους της γενοκτονίας σε βάρος της φυλής Ιξίλ των Μάγια, απεβίωσε την Κυριακή σε ηλικία 91 ετών. Την περίοδο που βρισκόταν στην εξουσία (1982-1983) διαπράχθηκαν οι χειρότερες σφαγές του εμφυλίου πολέμου στη Γουατεμάλα, μιας σύρραξης που διήρκεσε 36 χρόνια.

Ο πρώην δικτάτορας απεβίωσε στο σπίτι του, αφού υπέστη έμφραγμα, δήλωσε στον Τύπο ένας από τους δικηγόρους που τον είχε υπερασπιστεί στη δίκη του, ο Χάιμε Ερνάντες.

Είχε καταδικαστεί το 2013 σε 80 χρόνια κάθειρξη για γενοκτονία, αλλά η ποινή ακυρώθηκε από το Συνταγματικό Δικαστήριο μία εβδομάδα αργότερα, εξαιτίας διαδικαστικών παρατυπιών, παρότι η απόφαση χαρακτηρίστηκε ιστορική διεθνώς.

Θεωρείτο άμεσα υπεύθυνος για τη σφαγή 1.771 Ιξίλ στην επαρχία Κιτσέ.

Ο Ρίος Μοντ, που κατέλαβε την εξουσία με στρατιωτικό πραξικόπημα την 23η Μαρτίου 1982, ανατράπηκε από τον υπουργό Άμυνας που είχε διορίσει, τον Όσκαρ Μεχία Βίκτορες, την 8η Αυγούστου 1983.

Μολονότι σύντομη, η περίοδος που άσκησε την εξουσία σημαδεύτηκε από ορισμένες από τις χειρότερες ωμότητες του εμφυλίου, κατέγραφε έκθεση του ΟΗΕ που είχε δημοσιοποιηθεί το 1999. Σε εκείνη την έκθεση διατυπωνόταν η εκτίμηση ότι διαπράχθηκε πράγματι «γενοκτονία» στη Γουατεμάλα και απαριθμούνταν 626 σφαγές, στις 500 από τις οποίες ολόκληρες κοινότητες ισοπεδώθηκαν.

Έμεινε στη μνήμη πολλών για τα ραδιοφωνικά του διαγγέλματα σχεδόν κάθε βράδυ της Κυριακής όταν ασκούσε την εξουσία. Σε ένα από τα κηρύγματά του περί πολιτικής, ήθους και θρησκείας, είχε υποστηρίξει πως ο «καλός χριστιανός» ζει έχοντας πάντα μαζί του «τη Βίβλο και το πολυβόλο». Το 1982, ο Ρόναλντ Ρίγκαν θα τον χαρακτήριζε έναν «άνδρα με προσωπική ακεραιότητα», έναν άνδρα με «αποστολή».

Ο νυν πρόεδρος της Γουατεμάλας Τζίμι Μοράλες -το κόμμα του οποίου έχει στενές σχέσεις με τον στρατό- εξέφρασε τα συλλυπητήρια του στην οικογένεια του Ρίος Μοντ, όπως και πολλοί άλλοι πολιτικοί της δεξιάς στη Γουατεμάλα.

Η Ριγομπέρτα Μεντσού, ακτιβίστρια που τιμήθηκε με Νόμπελ ειρήνης για τον αγώνα της προκειμένου να δικαιωθούν τα θύματα του εμφυλίου, έκρινε ότι ο θάνατος του Ρίος Μοντ κλείνει ένα κεφάλαιο. «Ούτως ή άλλως για εμάς, τα θύματα, είχε δικαστεί ήδη, και τα εγκλήματά του είχαν αποκαλυφθεί».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ